ตลาดหลักทรัพย์คืออะไร ทำงานอย่างไร

ตลาดหลักทรัพย์ (Stock Exchange) คือ ตลาดกลาง ที่ให้คนซื้อขายหุ้นของบริษัทจดทะเบียนกันอย่างเป็นระบบ โปร่งใส และมีกติกาเดียวกัน เหมือนตลาดสดที่มีแผงขายของ แต่สินค้าคือ "ส่วนหนึ่งของความเป็นเจ้าของบริษัท"

หุ้นคืออะไร

เมื่อบริษัทต้องการเงินไปขยายกิจการ แทนที่จะกู้ธนาคารอย่างเดียว บริษัทสามารถ แบ่งความเป็นเจ้าของออกเป็นหน่วยเล็กๆ แล้วขายให้นักลงทุน หน่วยเล็กๆ นี้คือ "หุ้น" คนที่ถือหุ้นจึงเป็นเจ้าของบริษัทบางส่วน และมีสิทธิ์

• ได้รับ เงินปันผล เมื่อบริษัทมีกำไรและประกาศจ่าย
• ได้ กำไรจากส่วนต่างราคา ถ้าขายหุ้นได้แพงกว่าที่ซื้อมา
• ออกเสียง ในการประชุมผู้ถือหุ้นตามสัดส่วนที่ถือ

ตลาดแรกกับตลาดรอง

1. ตลาดแรก (Primary Market) คือตอนที่บริษัทขายหุ้นให้ประชาชนครั้งแรก เรียกว่า IPO เงินที่ได้เข้าบริษัทโดยตรง
2. ตลาดรอง (Secondary Market) คือการซื้อขายระหว่างนักลงทุนด้วยกันหลังจาก IPO แล้ว ซึ่งเป็นสิ่งที่เราเห็นในแอปเทรดทุกวัน เงินไม่ได้เข้าบริษัท แต่เปลี่ยนมือระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย

ราคาหุ้นเกิดขึ้นได้อย่างไร

ราคาหุ้นเกิดจาก การจับคู่คำสั่งซื้อและคำสั่งขาย ผู้ซื้อเสนอราคาที่ยอมจ่าย (Bid) ผู้ขายเสนอราคาที่ยอมขาย (Offer หรือ Ask) เมื่อราคาตรงกัน ระบบจะจับคู่ให้อัตโนมัติ ราคาที่ซื้อขายกันล่าสุดคือ "ราคาตลาด"

ถ้าคนอยากซื้อมากกว่าคนอยากขาย ราคาจะขยับขึ้น ถ้าคนอยากขายมากกว่า ราคาจะลง สิ่งที่ทำให้ความต้องการเปลี่ยนคือ

• ผลประกอบการ เช่น กำไรโตเกินคาด หรือขาดทุน
• ข่าวเศรษฐกิจ เช่น ดอกเบี้ย เงินเฟ้อ การจ้างงาน (อ่านต่อ ดอกเบี้ยขึ้นลงกระทบตลาดอย่างไร)
• ความคาดหวังในอนาคต ตลาดมักสะท้อนสิ่งที่คนคาดว่าจะเกิด มากกว่าสิ่งที่เกิดไปแล้ว
• อารมณ์ของตลาด ความกลัวและความโลภทำให้ราคาเคลื่อนไหวเกินพื้นฐานได้ในระยะสั้น

ใครเกี่ยวข้องบ้าง

มูลค่าตลาด (Market Cap)

มูลค่าตลาด = ราคาหุ้น × จำนวนหุ้นทั้งหมด ใช้วัดขนาดของบริษัท และเมื่อรวมทุกบริษัทในตลาดก็ใช้วัดขนาดของตลาดหลักทรัพย์นั้น อ่านต่อว่า ตลาดหลักทรัพย์ไหนใหญ่ที่สุดในโลก